23 września 2021

 

Lwów, 4 lipca 1941 roku, godz. 4.00 nad ranem. Miasto od kilku dni zajęte jest przez wojska niemieckie. Ze Wzgórz Wuleckich rozlegają się huki, które słychać w całej okolicy. Zabici strzałem w tył głowy do rozległego dołu wpadają kolejno profesorowie polskich uczelni we Lwowie i ich bliscy. Niemal wszyscy z 45 osób, jakie stały się ofiarami lipcowej egzekucji. Kilka osób ginie niewiele później w nieznanym miejscu. Łącznie 24 uczonych oraz 21 osób aresztowanych i zamordowanych niejako „przy okazji” – członków rodzin, przyjaciół i współpracowników. Aresztowany jako pierwszy 2 lipca były premier Kazimierz Bartel zamordowany zostaje na osobisty rozkaz Himmlera 26 lipca, stając się ostatnią 45. ofiarą lipcowej kaźni lwowskich uczonych. Wraz z profesorami ginie także aresztowany przypadkowo Tadeusz Boy-Żeleński. Mord Profesorów Lwowskich – dalszy ciąg Intelligenzaktion, czyli niemieckiego planu eksterminacji polskiej inteligencji oraz niszczenia polskiej nauki i kultury. Zbrodnia, o której pamięć łączy dwa narody – Polaków i Ukraińców. Ofiary, o których pamięta się zarówno we Lwowie, jak i we Wrocławiu mającym lwowskie korzenie szczególnie te akademickie.

 

W tym roku przypada 80. rocznica tragicznych wydarzeń, jakie rozegrały się we Lwowie w lipcu 1941 roku i stały się udziałem Profesorów Lwowskich i ich bliskich. Od wielu lat każdego roku na początku lipca zarówno we Wrocławiu, jak i we Lwowie oddawany jest hołd ofiarom tej brutalnej zbrodni. Z uwagi na bieżącą sytuację epidemiczną w obu krajach Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” (Centrum Historii Zajezdnia) oraz Narodowy Uniwersytet „Politechnika Lwowska” 2 lipca organizują wspólne lwowsko-wrocławskie obchody online.

W piątek 2 lipca o godz. 9.00 czasu polskiego (10.00 czasu ukraińskiego) w ograniczonym gronie zbierzemy się we Lwowie i we Wrocławiu, by spotkać się online i wspólnie uczcić pamięć zamordowanych uczonych i ich bliskich. W spotkaniu wezmą udział m.in. konsul generalna RP we Lwowie Eliza Dzwonkiewicz, władze samorządowe Lwowa i Wrocławia, rektorzy uczelni lwowskich, a także wrocławskich i opolskich zrzeszonych w Kolegium Rektorów Uczelni Wrocławia i Opola. Gościem honorowym, z którym nastąpi łączenie online, będzie dr Jan Longchamps de Bérier – jedyny ocalały syn ostatniego polskiego rektora Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, prof. Romana Longchamps de Bérier, świadek aresztowania ojca i trzech starszych braci. Towarzyszyć mu będzie córka Anna Żarnowiecka. W programie przewidziano ponadto kilka krótkich wystąpień przybliżających m.in. sylwetki ofiar lipcowej zbrodni z 1941 roku i ich dorobek naukowy, przebieg zbrodni, historię upamiętnienia ofiar w Polsce, szczególnie we Wrocławiu, a także na Ukrainie, przede wszystkim we Lwowie.

Transmisja na naszych kanałach już od godz. 9.00.

Zapewniamy tłumaczenie na język polski wszystkich wystąpień wygłaszanych w języku ukraińskim.

W części I (godz. 9.00–10.00) głos zabiorą między innymi:

Eliza Dzwonkiewicz, konsul generalna RP we Lwowie
Lilia Onyczszenko-Szvec’, kierownik zarządu ochrony środowiska historycznego Rady Miejskiej Lwowa
prof. Bohdan Aniszczyk, przewodniczący Rady Miejskiej Wrocławia
prof. Yurij Bobalo, rektor Narodowego Uniwersytetu „Politechnika Lwowska”
prof. Przemysław Wiszewski, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego
dr Jan Longchamps de Bérier, jedyny ocalały syn rektora Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, prof. Romana Longchamps de Bérier, świadek aresztowania ojca i trzech starszych braci, oraz Anna Żarnowiecka, wnuczka zamordowanego rektora
Kamilla Jasińska, kierownik Działu Wydawniczego Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” (Centrum Historii Zajezdnia)
dr Vasyl Kmet’, dyrektor Biblioteki Naukowej Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki we Lwowie
Prowadzenie:
dr hab. Natalia Chukhray, prorektor ds. nauki, pracy pedagogicznej i międzynarodowej Politechniki Lwowskiej
dr Marek Mutor, dyrektor Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” (Centrum Historii Zajezdnia)

 

W części II (godz. 10.00–12.00) zaplanowano następujące wystąpienia:

dr hab. Andrij Bolyanovsky (Politechnika Lwowska),
Morderstwo uczonych Politechniki Lwowskiej w lipcu 1941 roku: fakty, mity, śledztwa
prof. Krzysztof Wronecki, dr Dariusz Lewera (Polskie Towarzystwo Historii Nauk Medycznych)
Lekarze – ofiary zbrodni z lipca 1941 roku
dr Roman Kuźmin (Politechnika Lwowska)
Historia uhonorowania pamięci straconych profesorów w okresie niepodległości Ukrainy
dr Marek Mutor (Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”)
Pamięci Profesorów Lwowskich i ich bliskich – upamiętnienie ofiar zbrodni z lipca 1941 roku we Wrocławiu i innych polskich miastach
Nadiya Kozel (Biblioteka Naukowo-Techniczna Politechniki Lwowskiej)
Drukowane dziedzictwo profesorów Politechniki Lwowskiej jako czynnik kształtowania pamięci historycznej
prof. Grzegorz Hryciuk (Uniwersytet Wrocławski)
Lwowskie korzenie akademickiego Wrocławia

Zapraszamy!

Więcej na temat mordu Profesorów Lwowskich można przeczytać m.in. w naszym cyklu #WrocławskieHistorie:

 

Kamilla Jasińska

Zobacz wszystkie wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *